Rydych chi wedi mewngofnodi. Allgofnodi
Angen help? Cliciwch yma neu ffonio 0808 80 10 800

Newyddion

07 Mai, 2019

Cymorth i Ferched Cymru ac Anabledd Cymru yn lansio adrodddiad ar y cyd yng nghyfarfod y Grŵp Trawsbleidiol

Y bore yma, fel lansiodd Cymorth i Ferched Cymru ac Anabledd Cymru eu hadroddiad ar y cyd, “Cefnogi pobl anabl sy’n dioddef trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol yng Nghymru.”  Fe lansiodd y sefydliadau trydydd sector yr adroddiad yn y Cyd-Grŵp Trawsbleidiol ar Anabledd a’r Grŵp Trawsbleidiol ar Drais yn erbyn Menywod a Phlant, yn Adeilad Tŷ Hywel ym Mae Caerdydd.

Gwyddom fod pobl anabl yn dioddef cyfraddau uwch anghymesur o gam-drin o’u cymharu â’u phobl nad ydynt yn anabl, a bod y trais a ddioddefir hefyd yn seiliedig ar rywedd, gyda menywod anabl yn fwy tebygol o ddioddef trais a cham-drin, a hynny dros gyfnodau hirach o amser.

Mae’r adroddiad yn dangos canfyddiadau tri arolwg a roddwyd i wasanaethau arbenigol a goroeswyr cam-drin. Dosbarthodd Cymorth i Ferched Cymru ac Anabledd Cymru ddau arolwg; un ar gyfer gwasanaethau arbenigol trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol ac un ar gyfer goroeswyr, a ddarparywd hefyd ar ffurf hawdd ei darllen.

Mae’r adroddiad yn dangos:

  • Bod 382 o oroeswyr anabl, o’r rheini a ymatebodd, wedi’u cyfeirio at wasanaethau arbenigol am gymorth yn ystod 2017/18.
  • Bod y mwyafrif o oroeswyr anabl wedi datgelu iddynt ddioddef trais o fewn cyd-destun cam-drin domestig, gyda’r mwyafrif yn nodi bod y drwgweithredwr yn (gyn) bartner gwrywaidd. Mae’r adroddiad yn dangos hefyd bod llawer wedi datgelu drwgweithredwyr niferus, gan gynnwys nid yn unig bartneriaid ond aelodau’r teulu yn ogystal.

Thema a godwyd o’r adborth a roddwyd gan oroeswyr anabl oedd anfodlonrwydd gydag ymateb yr heddlu pan wnaethant adrodd am y cam-drin, sy’n nodedig gan i’r adborth hwn ymddangos yn ein hadroddiad yn 2011 hefyd. Y tro hwn, nododdd bron i hanner (47%) y goroeswyr anabl a gyfranogodd yn yr arolwg eu pryderon ynghylch y ffaith na ddigwyddodd unrhyw beth i’r sawl a gyflawnodd y cam-drin, wedi’r datgeliad.

Mae argymhellion yr adroddiad hwn, a lywiwyd gan oroeswyr a gwasanaethau arbenigol yn cynnwys:

  1. Dylai asiantaethau weithio er mwyn adnabod goroeswyr anabl a’u profiadau o gam-drin cyn gynted â phosibl, gan sicrhau bod staff wedi’u hyfforddi i ddeall y rhwystrau penodol i ddatgelu sy’n wynebu pobl anabl, a’u bod yn gwybod sut i’w lliniaru a’u lleihau.
  2. Bod angen i asiantaethau adnabod a deall y ffyrdd penodol y gall trais yn erbyn menywod anabl ei amlygu ei hun.
  3. Dylai gwybodaeth hygyrch am drais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol fod ar gael mewn amrywiaeth o ffurfiau.
  4. Dylai ymgyrchoedd cyhoeddusrwydd sy’n mynd i’r afael â cham-drin domestig gynnwys pobl anabl ac amrywiaeth ar draws gwahanol fathau o anableddau o fewn gwahanol gymunedau, gan gydnabod nad yw pobl anabl yn grŵp unffurf.

Yr argymhellion ar gyfer gwasanaethau statudol (iechyd, gofal cymdeithasol, tai, addysg, system cyfiawnder ayyb):

  1. Dylai Arolygiaeth Cwnstabliaeth Ei Mawrhydi (HMIC) gynnal adolygiad o ymddygiad yr heddlu wrth ymateb i oroeswyr anabl trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol.
  2. Dylai holl luoedd yr heddlu gael eu hyfforddi am reolaeth gymhellol a thrais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol gan gynnwys mewn perthynas â menywod anabl.
  3. Dylai pob gwasanaeth statudol fod yn wybodus am wasanaethau anabledd a dylent gyfeirio pobl at wasanaethau arbenigol trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol sy’n medru cefnogi goroeswyr anabl.

Dywedodd Tina Reece, Pennaeth Ymgysylltu Cymorth i Ferched Cymru:

“Oherwydd problemau’n ymwneud â chyllid ac adnoddau, nododd goroeswyr rwystaru i gael mynediad at gymorth gan wasanaethau, rhestrau aros ar gyfer cymorth arbenigol, diffyg mynediad at adnoddau priodol sydd wedi’u cynllunio ar gyfer pobl anabl ac sy’n hygyrch iddyn nhw, a hefyd ddiffyg cymorth trwy gyfrwng y Gymraeg. Mae angen inni sicrhau ein bod yn darparu’r cymorth mwyaf priodol i bawb sydd ei angen yng Nghymru”.

Dywedodd Miranda Evans, Rheolwr Polisi a Rhaglenni Anabledd Cymru:

“Mae menywod anabl ddwywaith yn fwy tebygol o ddioddef cam-drin domestig o’u cymharu â menywod nad ydyn nhw’n anabl. Mae angen dull amlasiantaeth unedig o fynd i’r afael â’r trais a’r cam-drin a ddioddefir gan fenywod anabl ar draws Cymru. 

Mae angen i fenywod anabl deimlo’n hyderus i adrodd am gam-drin pan fo’n digwydd.  Rhaid i bolisïau a’r gwasanaeth a ddarperir gydnabod gofynion menywod anabl.  Mae angen cymryd camau cadarnhaol i fynd i’r afael â’r rhwystrau a wynebir gan fenywod anabl sy’n dioddef cam-drin domestig.  Mae menywod anabl yn bwysig hefyd!”

I ddarllen yr adroddiad yn Saesneg cliciwch yma, os gwelwch yn dda, neu ar gyfer y Gymraeg cliciwch yma os gwelwch yn dda.

If you are worried about yourself or someone you know, the Live Fear Free Helpline is there for you whatever time of day or night. Whether you want information, advice or support, they are there for you. Get in touch via phone, text, email or webchat. pic.twitter.com/vkdXxXQ6Vz

Yesterday from WelshWomensAid's Twitter