Latest News

  • Wales and England's Women's Aid issue statement on 'Delilah'

    Women's Aid England and Wales issue statement on 'Delilah'

    Fri, 12th Dec 14

    Eleri Butler, CEO of Welsh Women's Aid and Polly Neate, CEO of Women's Aid Federation of Engand said:

    "We ask the Welsh Rugby Union not to actively promote singing the song 'Delilah' as many people sing this song and don't realise what it's about - it is a man singing about killing his female partner, and in England and Wales this happens to two real women every week. It's a well known and popular song, but its message is nothing to celebrate.”

    If you live in Wales you can phone the All Wales Domestic Abuse & Sexual Violence Helpline (freephone) on 0808 80 10 800. You will be able to speak personally to a professionally trained Helpline staff member.

    Read the full statement here.

  • Day 16: Welsh Women's Aid, A Day in the Life (Director of Operations, Gill Owens)

    Welsh Women’s Aid: A Day in the Life
    Director of Operations
    Gill Owens

    Every day in this role is different.  Since joining Welsh Women’s Aid in June 2014, originally to manage the business and support its staff during the period between Chief Executive Officers , that being Paula Hardy leaving us in the spring and Eleri Butler joining in November, it has been a real privilege to work in this sector and with some incredible people. I have spent a great deal of time talking with both staff and our member groups, gaining an in depth insight into the challenges faced not only by the victims that we support, day in, day out but also of the continual struggle that our members face to ensure there is sufficient support locally to help women and children fleeing domestic abuse,  find safe refuge from harm.

    It has been a whirlwind 6 months and in addition to working with our wonderful team in our Head office in Cardiff it has been my privilege to work with our delivery teams based in North Wales.  Spending time in Wrexham and Colwyn Bay Women Aid has given me first hand experience of the incredible work all our members and providers of Domestic Abuse do year in year out to ensure service users and victims are given the individual support they need, and as for our incredible staff in the All Wales Domestic Abuse and Sexual Violence helpline.

    During this 16 Days of Action Welsh Women’s Aid has released a Survivor’s story each day, detailing the incredible stories of individuals’ journeys from fear and abuse into safety and reclaiming their lives and it makes me very proud of this sector. 

  • Stories of Hope & Survival: Day 16

    Dear past!
    Thank you for all of life’s
    lessons you’ve
    given me.
    Dear future, I’m ready now.


  • Day 15: Welsh Women's Aid, A Day in the Life (Refuge Co-ordinator, Joanne Hammond)

    Welsh Women's Aid, A Day in the Life

    Refuge Co-ordinator

    By Joanne Hammond

    My role as refuge co-ordinator is a diverse role which incorporates both planned and unplanned tasks and responsibilities. Over the last five years working in refuge I can truthfully say there are no two days that are ever the same. On walking into the refuge you are never quite sure what your day will consist of and what has happened prior to your arrival. This is the part of the role that I find most rewarding and positively challenges me on a daily basis.

    The role consists of supporting women and families accessing emergency accommodation from the initial contact through to their move on from refuge. This encompasses working as part of team,  key working, liaising with partnerships agencies, co-ordinating the on call rota, attending meetings, support plans, risk assessments, outcomes, house meetings, arranging activities  and managing all aspects of the day to day running of refuge.

    The day begins with updating refuges online and reading an update of the women’s/children’s files. A task list is discussed with the team to clarify what needs to be completed that day. Due to one of the women moving on from refuge in the next few weeks we met to complete list of things that need to be carried out and support plan. A busy morning continued with many of the women wanting support with contacting benefits, housing the GP and emotional support. Completed unit checks and all health and safety visual checks.

    Considerable time was spent submitting a funding application for the young people in refuge to enable them to access local activities. This took precedence as there are little or no facilities and activities aimed at young people whilst waiting to be allocated a school place.
    The afternoon continued to be busy with supporting a woman with her discretionary funding application. I attended a housing appointment to view and sign for a property, which is a rewarding part of the role to see the transition for the woman and her son from how she was on entry into refuge to now being allocated her own flat in a safe area. Tenancy support was referred to which will enable continued support and ease the transition and move on from refuge. The on call worker was updated via email with a residents list to prepare them for taking over from the daytime team. At the end of the day the women’s and children’s files were updated on the day’s events and diverted the phones to the on call worker. Such a busy day however, this is the part of the job I enjoy the experience of how diverse and rewarding the role can be.

    The 16 days of Action to End Violence Against Women is crucial to keep the message prominent in people’s minds. The campaign also assists in raising awareness of violence against women and organisations that provide support. It is encouraging to see individuals getting involved which have included current and past service users.

  • Stories of Hope & Survival: Day 15

    Why do some women get battered into submission?
    What makes a pretty face and a fist have a collision?
    Is it a sign of the times, or the easy way out?
    No room to talk only room to fight and shout.

    Hiding in a sanctuary, like a frightened fox in a hole,
    Leaving their home and work to be forced onto the dole,
    Trapped, like a prisoner, in an insecure jail,
    Mum and kids in one room, evading a gruesome male.

    Helped by many volunteers, in every possible way,
    Daily meetings held to show them the light of day,
    Looking over their shoulder whilst walking to the shops,
    A car backfires, someone running, their heart nearly stops.

    Fighting the loneliness, quite often fighting the tears,
    Hiding from her children her dreaded daily fears,
    Will she find new sanctuary behind the refuge door?
    Or will she give in to pressure and go back for more?

    Their belief in man is shattered, with the odd exception,
    Not all men are unfaithful, with violence and deception,
    For some the stay is short for some the road is long
    They say, women are the weaker sex, I say that’s wrong………

See All News

Contrary to theories of domestic violence that portray battered women as helpless, most women surviving in abusive relationships leave many times and routinely act in conscious ways to try to minimize the abuse directed at them and to protect their children.


Research shows that women are victims in 95% of domestic violence cases. To the extent women do use violence, it is generally in self-defense. Reports of violence against men are often exaggerated because abusers will accuse their partners of using violence as a way to avoid or minimize their own responsibility. In addition, men who do experience domestic violence have more access to resources to leave violent situations than do women.


Myth a Realiti

Mae llawer o bethau mae pobl yn eu dweud am gam-drin yn y cartref yn anghywir. Mae mythau’n esgus da i bobl sy’n cam-drin beidio â chymryd cyfrifoldeb dros eu hymddygiad. Does dim esgus dros gam-drin yn y cartref... ...

"Fe ddigwyddodd unwaith yn unig, mae’n ddrwg iawn ganddo ac ni fydd yn digwydd eto"

Pan fydd dyn yn dechrau cam-drin mae yn debygol o ddigwydd eto. Prin fod cam-drin yn un digwyddiad ar ei ben ei hun. Fel arfer mae’n rhan o batrwm o ymddygiad rheolaethol sy’n gwaethygu gydag amser.

Ymddygiad rheolaethol yw pethau fel dweud wrth berson beth i’w wisgo, pwy i’w gweld, bod yn feddiannol ac yn genfigennus iawn, a thanseilio hunanhyder a hunan-barch person arall yn barhaol. Mae’r rheolwr yn defnyddio trais neu’n bygwth trais i gael ei ffordd ei hun.

Mae dynion yn aml yn dweud ei fod yn flin ganddynt ar ôl digwyddiadau o gam-drin, maen nhw’n addo ac yn dweud na fyddant yn ei wneud eto. Yn aml, mae menywod sydd wedi gadael y cartref yn dychwelyd i bartneriaid sy’n cam-drin o ganlyniad i’r addewidion hyn. Efallai bydd cyfnod pan ymddengys nad yw’r dyn yn cam-drin trwy fod yn ymorol, yn ddymunol ac yn gymwynasgar. Fodd bynnag, bydd y rhan fwyaf o bobl sy’n cam-drin yn cam-drin eto, a bydd y cyfnod hwn o fod yn neis yn newid yn sydyn i’r hen batrwm o ymddygiad rheolaethol.

"Mae pobl yn cam-drin eu partneriaid o ganlyniad i ddiweithdra, cyffuriau, alcohol, profiadau plentyndod ayyb"

Mae cam-drin yn y cartref yn digwydd beth bynnag fo’ch incwm, ffordd o fyw, rhyw, hil, dosbarth, oedran, crefydd, rhywioldeb a gallu meddyliol neu gorfforol. Nid yw ffactorau megis diweithdra, alcohol a dibyniaeth ar gyffuriau ac ati yn achosi cam-drin yn y cartref ond yn cyfrannu at gythruddo’r cam-drin.

Does dim esgus dros drais a cham-drin yn y cartref.

"Mae cam-drin yn y cartref yn digwydd mewn cymunedau penodol yn unig; fel arfer mewn teuluoedd dosbarth gweithiol, Asiaidd neu ddu ac mae’r rhan fwyaf o gam-drin yn y cartref yn digwydd ar stadau cyngor."

Mae cam-drin yn y cartref yn digwydd o fewn pob cymuned: pob dosbarth, hil a diwylliant. Nid yw’n fwy cyffredin mewn un gymuned na’r llall.

Does dim person nodweddiadol sy’n cam-drin a does dim menyw nodweddiadol sy’n cael ei cham-drin. Gall cam-drin yn y cartref effeithio ar unrhyw un.

Mae Cymorth i Fenywod wedi cefnogi menywod lle’r oedd eu partneriaid yn adeiladwyr, yn weithwyr cymdeithasol, yn gyfreithwyr, yn athrawon, yn seiciatryddion, yn wleidyddion, yn yrwyr bws, yn blymwyr, yn y lluoedd arfog, yn drydanwyr, yn beirianwyr, yn weithwyr ffatri, yn feddygon, yn heddweision, yn weision sifil....ystod eang o swyddi.

Does gan y rhan fwyaf o fenywod a ddaw i Gymorth i Fenywod ddim problemau eraill yn eu bywydau ar wahân i’r rhai a achosir gan drais a cham-drin eu partner.

"Dim trais yw hwn, dim ond dadlau."

Yn aml, mae trais mynych yn mynd law yn llaw â cham-drin emosiynol a bygythiadau. Er bod rhai menywod efallai’n ceisio amddiffyn eu hunain drwy wrthsefyll yn gorfforol yn ystod ymosodiad, ni ddylid ystyried bod hyn yn golygu fod y trais mae’n ei brofi’n "ymladd ar y ddwy ochr".

"Ni all ddynion treisgar reoli eu hunain, rhaid eu bod yn sâl yn feddyliol."

Mae’r rhan fwyaf o ddynion treisgar ac ymosodol yn gallu rheoli eu hunain i beidio â tharo na cham-drin eu partneriaid yn gyhoeddus neu o flaen eraill nac achosi anafiadau mewn mannau y gellir eu gweld.

Mae’r rhan fwyaf o ddynion treisgar yn cam-drin eu partneriaid a’u plant ond neb arall.

Mae’r rhan fwyaf o ddynion sy’n cam-drin yn gallu gweithredu heb drais mewn cymdeithas, yn y gweithle ac mewn cyswllt ag eraill.

Rydym oll yn gyfrifol dros ein hymddygiad ein hunain. I lawer o bobl, mae’n haws credu’r myth fod pobl sy’n cam-drin yn sâl yn feddyliol yn hytrach na derbyn eu bod yn gwybod yn union yr hyn maen nhw’n ei wneud pan fyddant yn cam-drin, treisio neu arteithio eu partneriaid neu eu plant. Mae pobl sy’n cam-drin yn gyfrifol am eu gweithredoedd eu hunain ac mae ymddwyn mewn ffyrdd ymosodol neu droi at drais yn fwriadol.

"Mae menywod yn dewis y math yma o ddyn"

Nid yw menywod yn ymwybodol os yw dyn yn dreisgar neu beidio wrth ddechrau cyfeillachu ag ef, does dim arwyddion. Mae profiadau’r rhan fwyaf o fenywod yn dangos bod dynion, ar ddechrau perthynas, yn ymorol, yn gariadus ac yn ofalgar iawn.

"Dim ond ambell i ffrae fach deuluol ydyw, mae pawb yn dadlau."

Y gwahaniaeth rhwng dadlau achlysurol a cham-drin yn y cartref yw bod cam-drin yn y cartref yn ymddygiad bwriadol a ddefnyddir gan y person sy’n cam-drin i reoli a dominyddu’r person arall.

Defnyddir ystod o ymddygiadau rheolaethol  gwahanol mewn perthnasau ymosodol. Maen nhw’n cynnwys amddifadu rhywun o gwsg, beirniadu eu golwg, dweud wrthyn nhw beth i’w wisgo neu ble i fynd, rheoli gyda phwy maen nhw’n gyfeillgar neu wrthod gadael iddynt gysylltu â’u teulu, eu rhoi dan glo, eu bygwth gyda thrais, eu taro, eu treisio’n rhywiol neu eu harteithio.

"Mae menywod yn cael mwynhad, pleser neu foddhad o’u profiadau cam-drin yn y cartref"

Mae profiadau menywod yn dangos nad yw hyn yn wir o gwbl. Mae cam-drin yn y cartref yn codi ofn arnynt ac yn cymryd rheolaeth oddi wrth fenywod. Does neb am fyw mewn ofn.

"Mae’n rhaid ei bod yn cael rhywbeth ohono, neu byddai wedi gadael."

Mae llawer o resymau pam fod menyw’n aros mewn perthynas dreisgar ond does dim un ohonynt yn ymwneud â chael rhywbeth o’r trais a’r ymosodiadau.

Yn aml, mae menyw yn rhy ofnus i adael, efallai bod ei phartner wedi bygwth ei lladd hi, y plant neu’r anifeiliaid anwes. Efallai ei fod hyd yn oed wedi bygwth lladd ei hun os bydd hi’n ei adael. Mae ymchwil yn dangos bod y rhan fwyaf o lofruddiaethau yn y cartref yn digwydd yn ystod y cyfnod gadael neu ar ôl gadael a phan fydd menyw mewn perthynas arall.

Efallai bod y fenyw’n poeni am symud ei phlant neu’n gorfod eu gadael neu y byddant yn mynd i gartrefi gofal os daw pobl i wybod am y cam-drin.

Mae llawer o fenywod yn rhoi’r bai arnyn nhw eu hunain am y cam-drin gan feddwl mai arnyn nhw mae’r bai. Efallai nad yw’r hyder ganddynt i adael neu efallai eu bod yn teimlo cywilydd neu’n euog am adael i’r person eu cam-drin nhw a’u plant.

Mae llawer o fenywod yn dal i beidio â bod yn ymwybodol o’r help a’r gefnogaeth sydd ar gael gan asiantaethau megis Cymorth i Fenywod a’r Heddlu.

Yn aml bydd pobl sy’n cam-drin yn cadw arian o’u partneriaid ac felly bydd dim arian gan y fenyw i ddianc.

Efallai bod y camdriniwr wedi atal cyswllt gyda theulu a ffrindiau’r fenyw felly mewn argyfwng, nid yw’n teimlo bod ganddi unman i’w droi.

Mae cam-drin emosiynol yn aml yn achosi i fenyw deimlo’n wan, efallai ei bod yn teimlo nad yw’n ddigon cryf i adael, a /neu’n ddigon cryf i oroesi ar ei phen ei hun ar ôl gadael. Efallai ei bod yn poeni am ddod o hyd i rywle i fyw neu gael arian i fyw.

Yn aml, bydd cam-drin emosiynol yn achosi i fenyw deimlo’n ddi-werth, efallai ei bod yn credu’r celwyddau mae’r person sy’n ei cham-drin wedi’u dweud wrthi ac yn credu na fydd unrhyw un arall yn ei hoffi nac yn deall na chredu ei bod yn cael ei cham-drin.

Mae llawer o fenywod yn dal i fod ynghlwm yn emosiynol wrth eu partneriaid er gwaetha’r cam-drin. Nid yw hyn yn golygu eu bod yn mwynhau’r trais ond efallai eu bod yn credu y bydd eu partner yn newid neu eu bod yn gallu atal y trais a bydd y berthynas yn llwyddo.

Nid oes llawer o fenywod yn sylweddoli mor gyffredin yw trais a cham-drin yn y cartref, maen nhw’n credu mai nhw yw’r unig un sy’n eu dioddef.

Mae rhai neu bob un o’r rhesymau hyn yn arwain at lawer o fenywod yn credu nad oes modd dianc rhag y berthynas dreisgar ac y byddai’n well iddynt aros gyda’u partner a dioddef y digwyddiadau o gam-drin yn y cartref. Mae menywod yn ymdopi drwy ddod o hyd i ffyrdd o dawelu eu partneriaid treisgar drwy fod yn arbennig o sensitif i’w hwyliau ymddygiad ef. Mae hyn yn helpu i leihau’r trais ond nid yw’n para’n hir achos bydd y person sy’n cam-drin bob amser yn dod o hyd i rywbeth sy’n ei ‘gythruddo’ er mwyn iddo gyfiawnhau’r cam-drin a’r trais yn erbyn y fenyw neu ei blant.

Efallai bod rhai menywod yn ofalwyr dros aelod hen neu anabl o’r teulu (er enghraifft menywod Asiaidd sy’n gofalu am rieni hŷn mewn rhwydwaith teulu estynedig). Byddai dianc y trais yn golygu gadael pobl sy’n dibynnu arnynt i ofalu amdanynt eu hunain ac efallai’r risg o drais gan y partner.

Os ydych chi’n dioddef cam-drin yn y cartref ac mae angen help a gwybodaeth arnoch ynghylch eich opsiynau, cysylltwch â grŵp Cymorth i Fenywod nawr.

"Ni ddylem ymyrryd, mater preifat ydyw."

Nid yw cam-drin unigolyn yn fater preifat. Mae 25% o’r troseddau treisgar yr adroddir amdanynt yn ddigwyddiadau cam-drin yn y cartref. Ni adroddir am y rhan fwyaf o ddigwyddiadau cam-drin yn y cartref.

Mae cam-drin yn y cartref yn drosedd, ni allwn barhau i’w anwybyddu.

"Nid yw’n cael ei cham-drin go iawn, mae’n ei ddefnyddio fel esgus i symud cartref."

Mae menywod fel arfer yn lleihau effaith eu profiadau o drais a cham-drin yn hytrach na’u gorliwio.

Nid oes llawer o fenywod yn cael eu symud i gartref arall yn gyflym. Mae’n bosib y bydd yn rhaid iddynt dreulio misoedd mewn lloches neu lety gwely a brecwast cyn iddynt gael rhywle i fyw.

"Mae’n rhaid bod pobl sy’n dreisgar tuag at eu partneriaid yn dod o deuluoedd treisgar."

Mae llawer o bobl sy’n dreisgar tuag at eu partneriaid yn dod o deuluoedd lle nad oes unrhyw hanes o drais. Mae gan lawer o bobl sy’n cam-drin frodyr a chwiorydd nad ydynt yn dreisgar nac yn cam-drin.  Does dim person nodweddiadol sy’n cam-drin.

O fewn llawer o deuluoedd lle cafwyd trais, mae unigolion yn dewis peidio â bod yn dreisgar.

"Dim dynion yn unig sy’n dreisgar, mae llwyth o fenywod treisgar hefyd"

Dengys ystadegau bod 97% o’r digwyddiadau cam-drin a thrais yn y cartref a adroddir amdanynt yn cael eu cyflawni gan ddynion yn erbyn menywod.

Fodd bynnag, gall cam-drin yn y cartref ddigwydd mewn perthynas o’r un rhyw a gall aelodau o’r teulu estynedig ei gyflawni. Mewn nifer bach iawn o achosion (3%) y bobl sy’n cyflawni’r cam-drin hwn yw menywod.

Cred Cymorth i Fenywod Cymru bod cam-drin yn y cartref yn digwydd o ganlyniad i anghydraddoldeb parhaus rhwng dynion a menywod mewn cymdeithas. Felly, mae cymdeithas yn dueddol o gydoddef gweithredoedd ymosodol gan ddynion yn y tymor hir a chaiff bechgyn eu magu i dybio rheolaeth dros fenywod ym mhob maes gwaith, yn y cartref ac mewn perthnasau.